ZNANI I NIEZNANI (5)

ZNANI I NIEZNANI (5)

30

Bolesław CHOMICZ ( 1878 – 1959)

Położenie: os. Chomiczówka, od ul. Conrada do Parku im. Bolesława Chomicza

Patron:  Jeden z organizatorów polskiej straży pożarnej, działacz społeczny. Urodził się  27 maja 1878 w Jaroszówku koło Nowogródka. Szkołę średnią ukończył w Grodnie, gdzie  rozpoczął również działalność konspiracyjną. Po ukończeniu w 1901 r. prawa w Kijowie,  podjął pracę w Zarządzie Ubezpieczeń Wzajemnych Budowli od Ognia w Opatowie. Za działalność propolską stracił pracę i trafił do więzienia. Po wyjściu z więzienia rozpoczął pracę w Warszawskim Towarzystwie Ubezpieczeń, skąd wyjechał na studia politechniczne w Akwizgranie oraz na praktykę do Paryża. Po powrocie do Warszawy zajął się organizowaniem nowych jednostek  Ochotniczych Straży Pożarnych oraz pomagał w udoskonalaniu istniejących. Doprowadził do założenia w grudniu 1912 r. „Przeglądu Pożarniczego”, którego prowadził do 1914 r. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości doprowadził do zjednoczenia ruchów strażackich z trzech zaborów. We wrześniu 1921 r. odbył się zjazd zjednoczeniowy, na którym powołano Główny Związek Straży Pożarnych RP. Bolesław Chomicz został pierwszym prezesem. Po przewrocie majowym odszedł z pożarnictwa. Pracując jako adwokat, w 1928 r. zorganizował Komunalną Kasę Oszczędności powiatu warszawskiego. We wrześniu 1939 r. został ranny w obronie Warszawy, a po wyzdrowieniu współtworzył Strażacki Ruch Oporu „Skała”. Po zakończeniu wojny pracował nad reaktywacją Straży Pożarnych, był prezesem Zarządu Przymusowego Związku Straży Pożarnych RP. Nie zgadzając się na upolitycznienie straży, w grudniu 1947 wycofał się z działalności. W 1950 przejął kierownictwo rodzinnej firmy ogrodniczej, którą prowadził aż do śmierci 15 maja 1959 r.  Został pochowany na Powązkach.

Antoni CZECHOW  (1860 – 1904)

Położenie: os. Wawrzyszew, od ul. Horacego do ul. S. Petöfiego

Patron:  Dramaturg rosyjski. Urodził się w Taganrogu, nad Morzem Azowskim, gdzie ojciec był drobnym sklepikarzem a także dyrygentem chóru, skrzypkiem i malarzem. Po ucieczce ojca przed wierzycielami do Moskwy, przyszły pisarz pozostał w rodzinnym mieście, kończąc miejscowe  gimnazjum. W 1879 r. przybył do Moskwy, gdzie rozpoczął pięcioletnie studia medyczne Uniwersytecie, równocześnie zarabiał na życie pisząc szkice i krótkie opowiadania dla czasopism humorystycznych. Po zdobyciu dyplomu nadal zajmował się pisarstwem. Pod koniec lat 80-tych XIX w. napisał pierwsze większe opowiadanie „Step”, będące relacją z podróży po Ukrainie, widzianej oczyma dziecka. Po negatywnych opiniach na temat swoich pierwszych prac teatralnych, zaniechał tej formy. Wybrał się na długą podróż przez Syberię do kolonii karnej na Sachalinie.  Efektem wyprawy było dzieło „Wyspa Sachalin”, które w Rosji wywołało silny, społeczny odzew. W latach 1892-1893 pracował przy zwalczaniu epidemii cholery. Po powrocie do Moskwy przeniósł się wraz z rodziną do zakupionej przez siebie  niewielkiej  posiadłości Melichowo.  Tutaj powstała  „Mewa”, łamiąca w sposób zamierzony ówczesną, teatralną poprawność.  Jej premiera stała się totalną katastrofą, dopiero reżyseria Konstantina Stanisławskiego w Małym Teatrze Artystycznym w Moskwie dokonała przełomu w dziejach nowoczesnego teatru. W 1896 r.; zdiagnozowanie gruźlicy; zmusiło go do zmiany klimatu i zamieszkania w Jałcie na wybrzeżu krymskim. Tu powstały największe dramaty: „Wujaszek Wania” (1899), „Trzy siostry” (1901) oraz „Wiśniowy sad” (1904). W 1901 roku wziął ślub z aktorką Olgą Knipper. Jego dorobek charakteryzuje się brakiem narracyjnej i dramaturgicznej akcji, koncentrując się na stopniowym przedstawianiu postaci. Był niecodziennym, subtelnym obserwatorem zwykłego życia i nieciekawych; z pozoru; ludzi. Humor goszczący w jego utworach zawsze był osnuty mgiełką melancholii. Zmarł w niemieckim kurorcie Badenweiler, pół roku po premierze swej ostatniej sztuki.

 

Gustaw DANIŁOWSKI (1872 – 1927)

Położenie: os Zdobycz Robotnicza, od pl. Konfederacji do ul. Starej Baśni.

Patron: Poeta, powieściopisarz, publicysta i działacz socjalistyczny; znany pod pseudonimami:  Władysław Orwid, Nego oraz Tankret. Urodził się 12 lipca 1872 r. w Cywińsku (gubernia kazańska w Rosji). W 1878 r. powrócił z matką do Warszawy, gdzie studiował medycynę. Później kształcił się w Instytucie Technicznym w Charkowie. W 1895 r. wstąpił do PPS, a po 1900 r. powrócił do Warszawy. Pozostawał pod silnym wpływem osobowości i koncepcji politycznych Józefa Piłsudskiego, którego poznał kilka lat wcześniej. W 1906 roku został aresztowany i więziony m.in. na Pawiaku. W 1914 r. wstąpił do Legionów, gdzie odbył kilkutygodniową kampanię jako kronikarz sztabowy i prowadził werbunek w Łodzi. Po powrocie do stolicy był aktywnym współtwórcą Polskiej Organizacji Wojskowej w tym mieście. W 1917 r. został radnym m. st. Warszawy z ramienia PPS. W latach 1918-1925 był urzędnikiem do specjalnych poruczeń przy Naczelniku Państwa. Po przewrocie majowym w 1926 r. wystąpił z partii. Pierwsze utwory publikował w prasie w latach 1895-1900. Były to liryki refleksyjno-filozoficzne zebrane w „Poezjach” (1902), nowele m.in. w tomach „Nego” (1899), oraz utwory „Dwa głosy” (1903), „Nad urwiskiem” (1922). Napisał głośne w tamtym czasie powieści współczesne: „ Z minionych dni” (1902), gdzie jednym z głównych bohaterów jest  polski patriota Wiktor, którego pierwowzorem  był Józef Piłsudski oraz „Jaskółka” (1908), poświęcona wierności i zdradzie ideałów rewolucyjnych. Powieść „Maria Magdalena” (1912) wywołała z kolei skandal z powodu śmiałych scen erotycznych. Ogłaszał prace popularne i propagandowe, m. in. w 1924 roku wydał, pod ironicznym tytułem „Bandyci z Polskiej Partii Socjalistycznej”, życiorysy słynnych bojowników PPS, gdzie przedstawił sylwetki takich działaczy, jak Stefan Okrzeja, Henryk Baron i Józef Mirecki. W swych utworach portretował ludzi związanych z ruchem rewolucyjnym, wzorując się często na postaciach realnych. Jako literat zaliczony jest do tak zwanej Szkoły Żeromskiego. Zmarł 21 X 1927 roku na gruźlicę, pochowany na Powązkach.

PODOBNE ARTYKUŁY

BRAK KOMENTARZY

Zostaw odpowiedź